O przyłączeniu Leszna do Polski zadecydowano podczas konferencji wersalskiej.
Decyzja o przyłączeniu naszego miast do Rzeczpospolitej zapadła podczas konferencji wersalskiej w styczniu 1919 roku. W tym czasie w Lesznie zamieszkiwało już około 70% Polaków. Resztę stanowili Niemcy. Polacy oficjalnie Leszno przejęli 17 stycznia 1919 roku, mówi Elżbieta Olender, dyrektor Archiwum Państwowego w Lesznie.
17 stycznia wkraczają pierwsze oddziały zwiadowcze do Leszna i są entuzjastycznie witane przez polskich mieszkańców miasta. Dzień wcześniej, 16 stycznia, Leszno opuściły wojska niemieckie. Polskie wojsko było witane flagami, girlandami i kwiatami. Dzień później, 18 stycznia, odbyła się uroczysta msza i powitanie wojewody Cylichowskiego i generała Dowbór-Muśnickiego. Oni przejmują już polskie Leszno.
Gdy Leszno stało się polskie, zaczął się trudny czas tworzenia polskiej administracji.
Administracja była całkowicie niemiecka. Także szkolnictwo oparte było na nauczycielach niemieckich. Do tego mieliśmy w Lesznie silny garnizon niemiecki, który opuścił miasto. Na jego miejsce stworzono polski garnizon, do którego przybywają kolejni Polacy wraz z rodzinami - wyjaśnia Elżbieta Olender.
Po powrocie Leszna do Macierzy wracają polskie firmy i powstają polskie fabryki.
Polacy zaczęli przejmować niemieckie firmy oraz tworzyć swoje fabryki. W 1922 roku, Józef Górecki odkupił octownię od Paula Wandela, rok później Józef Kraupe odkupuje Fabrykę Pomp od Philippa Hannacha, a w 1926 w Lesznie powstaje fabryka cukierków Kanold.
Leszno polskie i niepodległe istnieje już 103 lata. Dzisiaj obchodzimy rocznicę. O godzinie 14:30 na rynku odbędą się z tej okazji oficjalne uroczystości z udziałem prezydenta Leszna, wojewody wielkopolskiego, wojska i służb mundurowych.
