Widok, który przenosi w czasie
Podejście pod grodzisko zaczyna się od przeprawy promem, co samo w sobie stanowi niezwykłą atrakcję. Gdy wejdzie się na koronę wałów, które do dziś górują nad wyspą, krajobraz otwiera się na błękit jeziora Lednica i mozaikę wielkopolskich pól. Pod stopami rozpościera się panorama jednej z najważniejszych enklaw kulturowych w Polsce.
Przy dobrej przejrzystości powietrza widać stąd zarysy dawnych osad, które kiedyś tworzyły najgęściej zaludniony teren wczesnośredniowiecznej Wielkopolski. Światło o zachodzie słońca operuje tu w sposób mistyczny, wydobywając z ziemi relikty kamiennych murów palatium, które mimo upływu tysiąca lat wciąż budzą respekt.
Potężny gród pierwszych królów
Ostrów Lednicki to gigant polskiej historii. Wyspa o powierzchni 7,5 ha była jednym z głównych ośrodków obronnych i administracyjnych państwa Pierwszych Piastów. Samo serce grodu zajmuje przestrzeń około 1,5 ha, otoczoną potężnymi wałami o konstrukcji hakowej, podobnej do tych z Gniezna i Poznania.
Była to ówczesna metropolia, w której Mieszko I podejmował decyzje o fundacji pierwszych kamiennych budowli. Na wyspę prowadziły dwa najdłuższe na Słowiańszczyźnie mosty: zachodni (poznański) o długości ok. 440 m i wschodni (gnieźnieński) o długości ok. 170 m. Stanowiły one nie tylko ciągi komunikacyjne, ale i manifestację siły oraz potęgi pierwszego historycznego władcy Polski.
Co odkryli archeolodzy?
Badania prowadzone od dziesięcioleci przyniosły sensacyjne dowody na dawną wielkość tego miejsca. Na terenie grodziska znajdują się najstarsze zachowane na ziemiach polskich struktury kamienne: ruiny pałacu (palatium) połączonego z kaplicą na planie krzyża greckiego. To tutaj odkryto gipsowe baseny chrzcielne, które wskazują na Ostrów Lednicki jako najpewniejszą lokalizację chrztu Mieszka I w 966 roku.
Wody jeziora oddały również największą w Europie kolekcję wczesnośredniowiecznych militariów, liczącą ponad 280 egzemplarzy, w tym 145 toporów i unikatowe włócznie inkrustowane złotem i srebrem. Znaleziono tu także najstarszy w Polsce relikwiarz – staurotekę, będącą pamiątką po przyjęciu nowej wiary.
Dlaczego to miejsce wciąż fascynuje?
Spacer po Ostrowie Lednickim to doświadczenie fizycznego obcowania z fundamentami polskiej państwowości. Cisza wyspy pozwala uruchomić wyobraźnię i ujrzeć dwór książęcy w czasach jego największej świetności, zanim w 1038 roku uległ zniszczeniu podczas najazdu Brzetysława. Dzięki nowoczesnej siedzibie muzeum o wartości 26 mln zł, historię tę można dziś odkrywać w nowoczesnych pracowniach i salach edukacyjnych.
7
Informacje praktyczne
- Lokalizacja: Ostrów Lednicki, Dziekanowice (gmina Łubowo), między Poznaniem a Gnieznem.
- Dojazd: Trasą S5 lub drogą krajową nr 92 do miejscowości Lednogóra.
- Prom: Przeprawa na wyspę czynna jest od 15 kwietnia do 30 października w godzinach otwarcia ekspozycji.
- Parking: Bezpłatny parking znajduje się przy siedzibie muzeum w Dziekanowicach.
- Spacer: Po wyspie wytyczone są ścieżki prowadzące przez wnętrze grodu i relikty palatium.
- Atrakcje w okolicy: Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach oraz grody w Gieczu i Grzybowie.
Pytania i odpowiedzi
- Czym jest Ostrów Lednicki? To wyspa na jeziorze Lednica, będąca jednym z najważniejszych ośrodków państwa Pierwszych Piastów i prawdopodobnym miejscem chrztu Polski.
- Jak duży był gród? Cała wyspa ma 7,5 ha, a umocniony gród zajmuje obszar ok. 1,5 ha, otoczony wałami o średnicy ok. 100x120 m.
- Dlaczego jest ważny dla historii? Jest to miejsce z najlepiej zachowaną wczesnośredniowieczną architekturą kamienną w Polsce i punktem na Szlaku Piastowskim, gdzie podejmowano cesarza Ottona III.
- Co można zobaczyć na wyspie? Relikty pałacu książęcego, baseny chrzcielne, ruiny kościoła grodowego oraz rekonstrukcje drewnianych zagród.
- Jak wyglądało życie dawnych mieszkańców? Elity mieszkały w kamiennym pałacu, natomiast otoczenie władcy w drewnianych chatach. Zajmowali się rolnictwem, rybołówstwem i rzemiosłem.
- Czy warto odwiedzić to miejsce? Zdecydowanie tak – to unikalne połączenie autentycznej historii, bogatych zbiorów archeologicznych i kojącej przyrody Lednickiego Parku Krajobrazowego.
Źródła: www.lednica.pl, www.lednicamuzeum.pl, , www.wielkopolska.travel, , regionwielkopolska.pl, zabytek.pl, studialednickie.pl
