Jak małe miasto trafiło na wielką scenę PRL-u?
Decyzja o organizacji ogólnopolskiego święta plonów właśnie w Lesznie została oficjalnie ogłoszona 23 lutego 1977 roku. Było to ogromne wyzwanie dla młodego województwa leszczyńskiego, utworzonego w wyniku reformy administracyjnej z 1 czerwca 1975 roku. Dotychczas centralne dożynki tradycyjnie organizowano na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie. Za czasów Edwarda Gierka zmieniono jednak tę praktykę, powierzając organizację mniejszym ośrodkom regionalnym, takim jak Koszalin, Płock, Legnica, Olsztyn czy Piotrków Trybunalski. Główną ideą stojącą za tymi masowymi widowiskami było promowanie „propagandy sukcesu” oraz przekonywanie obywateli o osiągnięciach socjalizmu i rzekomym dostatku pod rządami PZPR.
Wielki plac budowy: deptak, obwodnice i czyny społeczne
Przygotowania do dożynek w radykalny sposób zmieniły wygląd miasta na kolejne dekady. W ramach prac budowlanych na części ulicy Słowiańskiej utworzono pierwszy w Lesznie deptak, w Parku 1000-lecia wzniesiono amfiteatr, a także wybudowano dwie nowe obwodnice: ulicę Mickiewicza i ulicę Dożynkową. Łącznie w mieście przebudowano 30 ulic o długości ponad 15 kilometrów, odnowiono elewacje budynków oraz zbudowano nowe parkingi i pawilony handlowe.
Do pracy przy inwestycjach zaangażowano około 600 pracowników z różnych przedsiębiorstw, młodzież z Ochotniczego Hufca Pracy oraz tysiące mieszkańców w ramach tzw. czynów społecznych. W samym Lesznie mieszkańcy przepracowali społecznie 410 tysięcy roboczogodzin, a wartość tych prac oszacowano na 50 milionów złotych. Na terenie całego województwa zrealizowano także liczne przedsięwzięcia drogowe, wodociągowe i gazowe, wzniesiono domy kultury oraz korty tenisowe, a 17 tysięcy rolników podjęło zobowiązania do zwiększenia pogłowia zwierząt hodowlanych.
Klakierzy nad tunelem i widowisko na 4 tysiące artystów
Główną areną obchodów stał się Stadion im. Alfreda Smoczyka, którego wielką przebudowę ukończono 20 sierpnia 1977 roku. Pierwszym testem obiektu były zawody żużlowe zorganizowane dzień później, a na tydzień przed świętem plonów rozegrano tam Memoriał Alfreda Smoczyka.
Główne uroczystości 11 września miały precyzyjnie wyreżyserowany przebieg:
- Sektor klakierów: W sektorze znajdującym się bezpośrednio nad głównym tunelem stadionu usadzono ponad 3-tysięczną grupę aktywistów Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, której jedynym zadaniem było inicjowanie aplauzu oraz wznoszenie okrzyków na cześć przywódców partyjnych.
- Tradycyjny chleb: W części wieńcowej starostowie dożynek, Apolonia Olejniczak i Edmund Apolinarski z Osowej Sieni, wręczyli Edwardowi Gierkowi bochen chleba, po czym przemówienie dziękczynne wygłosił premier Piotr Jaroszewicz.
- Gigantyczne widowisko: Wyreżyserowany przez Bożenę Niżańską spektakl taneczno-gimnastyczny zgromadził na płycie stadionu 4 tysiące tancerzy, muzyków i sportowców z zespołów folklorystycznych z całej Polski.
Całość była transmitowana na żywo przez radio i telewizję.
16
Co zostało z dożynek? Od imprez po narodziny zoo
Uroczystościom głównym towarzyszyło kilkadziesiąt imprez w całym regionie, w tym kiermasze, pokazy około 400 maszyn rolniczych, zawody orki krajów RWPG oraz rajd samochodowy. Jedną z najpopularniejszych atrakcji okazała się wystawa myśliwska, która dała bezpośredni początek późniejszemu leszczyńskiemu mini-zoo w Parku 1000-lecia.
Mimo ogromnego nakładu sił i środków, kreowany przez rząd idealny wizerunek państwa oparty na „życiu na kredyt” wkrótce zderzył się z rzeczywistością, doprowadzając do kryzysu gospodarczego i wydarzeń roku 1980. Mieszkańcom Leszna pozostała jednak po tym wydarzeniu trwała infrastruktura miejska, która zmieniła oblicze miasta na wiele lat.
