Magiczne miejsce na pograniczu Wielkopolski. Stoją tam ruiny sprzed ponad 600 lat

Tuż przy granicy z Wielkopolską, w niewielkim Wyszanowie, kryją się ruiny średniowiecznego kościoła sprzed ponad 600 lat. W urokliwej wsi leżącej u ujścia Baryczy do Odry natura powoli przejmuje niezwykłe zabytki – od XIV-wiecznych murów, przez leśne mauzoleum, aż po zgliszcza dawnego kurortu.

Średniowieczny kościół z kaplicą grobową wbudowaną w mury

Kościół pw. św. Michała w Wyszanowie został wzniesiony z kamienia polnego oraz cegły przed 1376 rokiem, co oznacza, że jego dzieje sięgają ponad sześciu stuleci wstecz. Gotycka, jednonawowa budowla z charakterystyczną kwadratową wieżą uległa zniszczeniu w XVII wieku. W połowie XIX wieku w obręb jej opustoszałych murów wbudowano neogotycką kaplicę grobową z kryptą dla właścicieli tutejszego majątku, a samą świątynię zabezpieczono w formie trwałej ruiny. Do dziś na terenie dawnego cmentarza otaczającego kościół odnaleźć można XVIII-wieczne płyty nagrobne zdobione szlacheckimi herbami.

Tajemnicze mauzoleum ukryte w głębi leśnego parku

Na wysokiej skarpie wznoszącej się nad malowniczymi rozlewiskami Baryczy, pośród leśnego gąszczu, ukryte są ruiny dawnego mauzoleum rodowego. Obiekt zaprojektowano na początku XX wieku z myślą o pochówku 10 przedstawicieli rodu Gilka-Bötzow, z komorami grobowymi ulokowanymi wokół niewielkiego dziedzińca. Co ciekawe, większość z przygotowanych krypt nigdy nie została wykorzystana. Dziś to opuszczone miejsce, otoczone zabytkowym parkiem podworskim, przyciąga poszukiwaczy lokalnych tajemnic i miłośników klimatycznych ruin.

Mauzoleum
Autor: Tomasz Szymlet

Wspaniały pałac, z którego została tylko zabytkowa brama

W Wyszanowie stała niegdyś okazała, neorenesansowa rezydencja pałacowa, wybudowana w latach 1858–1859 na polecenie hrabiego Friedricha Wilhelma von Egloffstein według projektu berlińskiego architekta Carla Eduarda Knoblaucha. Pałac powstał na fundamentach wcześniejszego dworu i po przejęciu majątku w 1866 roku przez rodzinę Gilka-Bötzow został dodatkowo zmodernizowany.

Po II wojnie światowej opuszczony pałac stopniowo niszczał, aż w latach 60. XX wieku podjęto decyzję o jego całkowitej rozbiórce. Dziś jedynym widocznym śladem dawnej świetności majątku jest zabytkowa brama wjazdowa z 1907 roku (tzw. Torhaus), przy której zachował się kartusz herbowy z inicjałami właściciela: AGB (Alfred Gilka-Bötzow).

Zabytkowa brama
Autor: Gmina Szlichtingowa/ Materiały prasowe

Zapomniany „Strandhotel” i dawny kurort nad wodą

Na przełomie XIX i XX wieku Wyszanów przeobraził się w popularną miejscowość letniskową, reklamowaną jako „uzdrowisko klimatyczne przy lesie i wodzie” (niem. Luftkurort an Wald und Wasser). Rozwojowi turystyki sprzyjało doprowadzenie linii kolejowej oraz uruchomienie żeglugi pasażerskiej po Odrze.

Na wysokim brzegu rzeki wybudowano wówczas elegancki hotel plażowy (Strandhotel) z restauracją, salą balową i własną przystanią pasażerską. Choć po 1945 roku obiekt przez pewien czas służył nowym mieszkańcom jako miejsce wiejskich zabaw i potańcówek, z biegiem lat popadł w ruinę. Dziś pozostały po nim jedynie malowniczo porośnięte roślinnością ściany dawnej sali restauracyjnej.

Zapomniany „Strandhotel”
Autor: Gmina Szlichtingowa/ Materiały prasowe

Finał słynnego szlaku i malownicze ujście Baryczy

Wyjątkowy klimat tej położonej przy granicy z Wielkopolską miejscowości dopełnia otaczająca ją natura. To właśnie w Wyszanowie kończy się popularny, 138-kilometrowy Szlak Doliny Baryczy, którego początek mieści się w wielkopolskim Odolanowie. Rzeka Barycz kończy tutaj swój bieg, tworząc uchodzące do Odry widowiskowe rozlewiska. Okoliczne lasy i starorzecza stanowią ostoję dla licznych gatunków ptaków oraz kryją sędziwe pomniki przyrody – w tym zabytkowe lipy szerokolistne i imponujące dęby o obwodach sięgających ponad 5 metrów.

Ujście Baryczy do Odry
Autor: Tomasz Szymlet
QUIZ. Czwartkowy test z geografii. Usunęliśmy JEDNĄ literę z nazwy stolicy. Uzupełnisz?
Pytanie 1 z 11
Stolica Armenii to ER(?)wań
 

ROLKI