Starsza od sąsiedniego miasta o ponad 200 lat
Pierwsze pisemne wzmianki o Święciechowie (zapisywanej wówczas jako Suechechou lub Svecechov) pochodzą z dokumentów datowanych na 1181 rok, kiedy to miejscowość trafiła pod opiekę potężnego opactwa benedyktynów z Lubinia.
To zaskakujące, ale położone zaledwie kilka kilometrów dalej Leszno pojawia się w kronikach dopiero w 1393 roku — co oznacza, że Święciechowa w źródłach pisanych jest od niego starsza o ponad dwa stulecia! O jej dawnym znaczeniu najlepiej świadczy fakt, że już w 1333 roku uzyskała prawa miejskie. Status miasta utrzymywała nieprzerwanie przez ponad 600 lat — aż do 1934 roku, kiedy na mocy reformy administracyjnej ponownie stała się wsią.
(Co ciekawe, równie długą, XI-wieczną metryką w powiecie leszczyńskim może legitymować się także Górka Duchowna — dawna Górka Mnisza lub Lubińska, również nadana benedyktynom w 1181 roku).
Średniowieczny układ i kościół z gotycką wieżą
O miejskiej przeszłości Święciechowy do dziś przypomina jej przestrzenny układ. Centrum miejscowości zachowało czytelny, średniowieczny układ urbanistyczny z wyraźnie wytyczonym rynkiem.
Nad okolicą dominuje strzelista wieża gotyckiego kościoła parafialnego pw. św. Jakuba Apostoła, którego początki sięgają XIV wieku. W krajobraz wsi wpisał się również zabytkowy wiatrak koźlak z 1878 roku przy ulicy Śmigielskiej, w którym urządzono Izbę Regionalną z eksponatami dokumentującymi dawne życie codzienne i rzemiosło mieszkańców.
Beczka z masłem, czyli jak w Święciechowie „smarowano” oś Ziemi
Dzieje najstarszej osady pod Lesznem to nie tylko suche daty z kronik, ale także barwny lokalny folklor. Święciechowa zapisała się w podaniach za sprawą żartobliwej legendy o smarowaniu osi ziemskiej.
Według przekazu dawni mieszkańcy mieli uznać, że oś, wokół której obraca się Ziemia, przechodzi dokładnie przez sam środek ich rynku. Aby kula ziemska obracała się płynnie i nie skrzypiała, na centralnym placu ustawiano na kole od wozu wielką beczkę wypełnioną masłem. W upalne południe słońce topiło tłuszcz, który przez otwór w dnie beczki spływał wprost w ziemię, „smarując” mechanizm planety. Dziś do tej humorystycznej anegdoty nawiązuje pomysłowa instalacja z modelem kuli ziemskiej umieszczona w samym centrum miejscowości.