Najstarsze miejscowości w Wielkopolsce. Tego na pewno nie wiedzieliście

2026-06-12 7:17

Województwo wielkopolskie to prawdziwa kolebka państwa polskiego. To tutaj, wśród jezior i wzgórz, rodziła się historia pierwszych Piastów, a ślady osadnictwa sięgają tysięcy lat wstecz. Choć dzisiejsze granice administracyjne regionu są wynikiem nowożytnych reform, to tutejsze miasta i miasteczka pamiętają czasy królów, zjazdów cesarskich i narodzin polskiej państwowości. Zastanawialiście się kiedyś, która z wielkopolskich miejscowości może pochwalić się najdłuższą historią?

Kalisz
Autor: Wikipedia Kalisz to jedno z najstarszych miast Wielkopolski

Najstarsze miasta w województwie wielkopolskim

Pierwszym skojarzeniem każdego, kto myśli o tym regionie, jest bez wątpienia Poznań. Stolica Wielkopolski, miasto na prawach powiatu, to potężny ośrodek o ponad tysiącletniej tradycji. Jednak Wielkopolska słynie nie tylko z Poznania, ale też z mniejszych miast i miejscowości, których metryka potrafi zaskoczyć nawet najbardziej wytrawnych historyków. Spór o to, które z nich jest „najstarsze”, trwa od dekad.

QUIZ: Gwara wielkopolska. Jak dobrze znasz stare zwroty z naszego regionu?
Pytanie 1 z 10
Gorąc na dworze to w gwarze wielkopolskiej:
Upał

Które miasto w Wielkopolsce jest najstarsze?

W województwie wielkopolskim znajduje się obecnie 119 miast. Stolicą jest Poznań, którego gród na Ostrowie Tumskim powstał już w VIII lub IX wieku, a prawa miejskie na prawie magdeburskim nadano mu w 1253 roku. Ale to nie Poznań dzierży tytuł najstarszej lokacji czy najwcześniejszej wzmianki.

Prawdziwym rekordzistą w kategorii „metryka pisana” jest Kalisz. Często nazywa się go najstarszym miastem w Polsce, ponieważ rzymski geograf Klaudiusz Ptolemeusz wspomniał o miejscowości Kalisia już w II wieku naszej ery. Choć Kalisz lokację na prawie niemieckim otrzymał w 1257 roku (czyli później niż Poznań), jego starożytny rodowód jest unikalny w skali kraju.

Jeśli jednak spojrzymy na najstarsze udokumentowane lokacje miejskie w regionie, na czele wysuwa się Gniezno. Pierwsza stolica Polski i miasto św. Wojciecha otrzymało prawa miejskie przed 1239 rokiem, co czyni je najstarszą udokumentowaną lokacją w Wielkopolsce.

W czołówce historycznych perełek znajdują się również:

  • Pyzdry – jedno z najstarszych miast lokacyjnych, wzmiankowane już w 1232 roku, z prawami miejskimi nadanymi przed 1257 rokiem.
  • Lądek – miejscowość o imponującej metryce, lokowana już w 1250 roku.
  • Konin – choć lokowany w 1293 roku, słynie z najstarszego znaku drogowego w Polsce – Słupa Konińskiego z 1151 roku, który wyznaczał połowę drogi między Kruszwicą a Kaliszem.

Pozostałe miejscowości, które mogą pochwalić się niezwykle długą historią, sprawdzisz w galerii poniżej.