Projektant światowej sławy w małej wsi
Pawłowice, choć niepozorne, są domem dla jednego z najcenniejszych zabytków klasycyzmu w regionie. Rezydencja powstała w latach 1779–1783 dla Maksymiliana Mielżyńskiego, a za jej projekt odpowiadał sam Carl Gotthard Langhans – ten sam wizjoner, który zaprojektował słynną Bramę Brandenburską w Berlinie. Nad luksusowym wystrojem wnętrz czuwał natomiast Johann Christian Kammsetzer, co nadało pałacowi wyjątkowy, europejski sznyt.
Luksus, który wyprzedzał swoją epokę
Już ponad 200 lat temu pałac w Pawłowicach oferował udogodnienia, o których inni właściciele ziemscy mogli tylko marzyć. Do najbardziej nowatorskich rozwiązań należał system ogrzewania kanałowego – ciepłe powietrze rozprowadzano specjalnymi przewodami ukrytymi wewnątrz murów, co było wówczas ogromną rzadkością w tej części Europy. Wnętrza pałacu, w tym reprezentacyjna Sala Kolumnowa, urządzano z niebywałym rozmachem. Dekoracje sprowadzane prosto z Francji pochłaniały fortunę, często stanowiąc lwią część dochodów całego majątku.
Hrabia wozem z gnojem, czyli pomyłka, która przeszła do historii
Z pałacem wiąże się słynna lokalna anegdota o potomku fundatora, Maksymilianie. Hrabia, mimo wielkiego majątku, słynął z zamiłowania do prostoty. Pewnego razu, gdy podróżował skromnie ubrany na wozie z obornikiem, został zatrzymany przez policję. Funkcjonariusze, nie dając wiary, że brudny mężczyzna jest właścicielem potężnego pałacu, wzięli go za złodzieja. Cała historia zakończyła się jednak szczęśliwie – po wyjaśnieniu pomyłki hrabia miał nagrodzić policjantów za ich niezwykłą czujność.
Zaginiony skarb i 10 tysięcy tomów
Przed wybuchem II wojny światowej pałacowa biblioteka była prawdziwą skarbnicą wiedzy, liczącą około 10 tysięcy woluminów. Wojenna zawierucha doprowadziła jednak do rozproszenia tego cennego zbioru. Co ciekawe, książki z pawłowickimi oznaczeniami odnajdywano po latach nawet w bibliotekach w Stanach Zjednoczonych. Tajemnica pełnego losu tego księgozbioru do dziś pozostaje nie do końca wyjaśniona.
22
Przyroda i turystyka: tulipany na drzewach
Wokół pałacu rozciąga się 12-hektarowy park krajobrazowy, idealny na spacer w historycznym klimacie. Jego największą przyrodniczą atrakcją jest okazały tulipanowiec amerykański. Każdego roku, na przełomie czerwca i lipca, drzewo pokrywa się kwiatami przypominającymi tulipany, co stanowi jeden z najpiękniejszych widoków w regionie.
Jak zwiedzić pałac?
Obecnie w obiekcie mieści się Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki, dzięki czemu pałac uniknął powojennej dewastacji i do dziś cieszy oko swoim historycznym charakterem. Chociaż zwiedzanie wnętrz jest możliwe, administracja obiektu prosi o wcześniejsze uzgodnienie wizyty. To miejsce udowadnia, że niezwykłe historie i architektura światowej klasy czekają na odkrycie tuż obok nas, z dala od najbardziej zatłoczonych szlaków.
