Żyją nawet 120 lat i mają swój własny „raj” pod Lesznem. Tajemniczy mieszkańcy wielkopolskich lasów [ZDJĘCIA]

2026-04-24 14:11

Mają pancerze, pamiętają czasy sprzed wieku i są jedynym takim gatunkiem w Polsce. Choć są niezwykle skryte, pod Lesznem stworzono dla nich ogromną ostoję. Poznaj historię żółwi błotnych z rezerwatu Czarne Doły – to jedyne takie miejsce w całej Wielkopolsce!

Prawdziwi rekordziści długowieczności pod naszymi stopami

Czy wiesz, że w lasach niedaleko Leszna mieszkają zwierzęta, które mogą dożyć nawet 120 lat? Żółw błotny (Emys orbicularis) to jedyny naturalnie występujący gatunek żółwia w naszym kraju. Choć wyglądają niepozornie – samice ważą około 1,5 kg, a samce rzadko przekraczają kilogram – są prawdziwymi „emerytami” polskiej fauny.

Rezerwat „Czarne Doły”: Jedyny taki w województwie

Na przełomie 2022 i 2023 roku w Nadleśnictwie Karczma Borowa (powiat leszczyński) oficjalnie powstał 99. rezerwat przyrody w Wielkopolsce. „Czarne Doły” obejmują ponad 120 hektarów terenu, który jest absolutnie wyjątkowy – to jedyne miejsce w regionie, gdzie żółwie błotne rozmnażają się w warunkach naturalnych.

Warto wiedzieć: Lokalizacja ostoi jest trzymana w pewnej tajemnicy. Leśnicy nie wskazują dokładnych miejsc bytowania tych rzadkich gadów, by nikt nie zakłócał ich spokoju. Sam rezerwat nie jest udostępniony do zwiedzania.

High-tech w służbie przyrody: Żółwie z nadajnikami

Ochrona żółwia błotnego w tym regionie to nie nowość – pierwsze działania podjęto już w 1974 roku. Dziś naukowcy z PTOP „Salamandra” oraz leśnicy wykorzystują nowoczesną technologię:

  • Radiotelemetria: Żółwie mają na skorupach nadajniki, dzięki którym badacze znają ich trasy wędrówek i miejsca lęgów.
  • Niesamowita historia „Balotnicy”: Jedna z żółwic, oznaczona numerem 96, została przypadkiem zebrana z pola przez rolniczą maszynę i owinięta w balot siana. Dzięki nadajnikowi udało się ją odnaleźć i uratować z wnętrza beli tuż przed zafoliowaniem! Od tego czasu dumnie nosi imię „Balotnica”.

Nietypowi strażnicy: Owce na ratunek gadom

Aby żółwie miały gdzie składać jaja, ich lęgowiska nie mogą zarosnąć. Dlatego do akcji wkroczyły... owce. Wypas tych zwierząt na wykupionych prywatnych gruntach pomaga utrzymać odpowiedni stan muraw, które żółwie wybierają na swoje „gniazda”.

Co zagraża polskim żółwiom?

Choć w Czarnych Dołach mają stabilne warunki dzięki budowie progów piętrzących wodę, czyhają na nie niebezpieczeństwa:

  • Drapieżniki: Lisy, jenoty i borsuki uwielbiają wygrzebywać żółwie jaja.
  • Inwazyjni „kuzyni”: Największym wrogiem jest żółw czerwonolicy z Ameryki Północnej. To agresywny gatunek obcy, który wypiera nasze rodzime żółwie z ich siedlisk.
Quiz z biologii. To gad, ssak, a może płaz?
Pytanie 1 z 15
Dziobak, żyje w wodzie i składa jaja. Do jakiej gromady należy?